IRC, Internet Relay Chat kelimelerinin baş harflerinden oluşan bir kısaltma olup, dünya üzerindeki değişik kullanıcıların internete bağlı oldukları ve de aynı sunucuyu yada birbirine bağlı sunucuların network'ünü seçtikleri durumunda birbirleri ile iletişim kurmalarını sağlayan bir ortamdır.

Temel IRC terimleri?

NICKNAME: NICK olarak da kısaltabileceğimiz, RUMUZ mahiyetindeki herkişiye özel bir isim. Nick olarak adınızı kullanabileceğiniz gibi, diğer hoşunuza giden takma isimleri de kullanabilirsiniz. Bonny, RED_OCTOBER gibi. Burada dikkat edilmesi gereken önemli husus, aynı anda, aynı ortamda bir nickten iki tane olamaz. Böyle bir durumda server sizi uyaracak ve de başka bir nick almanızı söyleyecektir. Gene nick seçiminde önemli bir nokta sizin gerçek hayattaki kimliğinizi yansıtmaması. Nede olsa sanal olan bir ortamda gerçek kimliğinizi saklamak sizin hakkınız.


SERVER: IRC sunucusu; insanların aynı ortamda birbirlerini bulabilmeleri için temel çatı.

CHANNEL: # ön takısını alan, IRC SERVER üzerindeki bir yada daha fazla user'in oluşturdukları, genelde belli bir konu üzerinde konuştukları, yazılan herşeyin diğer kullanıcılara da paralel bir şekilde iletildiği ortam. #zurna gibi.

PRIVATE (MSG, QUERY, WISPER): Özel olarak da adlandırılan, iki kullanıcı arasında diğer kişilerin göremeyeceği sadece iki kişinin konuşmasını sağlayan ortam.

OP: Operatorun kısaltması olan bu deyim, kanaldaki (channel) yöneticilerine verilen isimdir. Nickname'lerinin başında @ işareti bulunmaktadır. Bu kişiler kanaldaki güvenlikten sorumludur ve de kanal kuruculari tarafından görevlendirilirler.

IRCOP: IRC SERVER'lardaki güvenlik görevlisi. Size küfreden, rahatsızlık verenlere gerekli uygulamayı yapan, bulunduğunuz serverin diğer ayarlarını halleden kişi.

SERVICES'ler: Bir takım kanal ve nick güvenliğini sağlayan, karşılıklı e-mail gibi mesajlaşmayı sağlayabilen otomatik sistem. Genelde 3 bölümden olusur: CHANSERV, NICKSERV ve MEMOSERV
(Service'larin kullanımı hakkında detaylı bilgiyi Services'lar bölümünde bulabilirsiniz)

BOT: Robotların kısaltılmış adı. BOT'lar odalarda durup otomatize edilmiş işleri yapar, kanalı korurlar. Örneğin iyi ayarlanmis bir bot, odadaki küfredenleri otomatik olarak atabilir. Botlar genelde yöneticileri ellemedikçe konuşmaz.

KICK: Odadan birisini atmak için kullanılır. Kick yemek odadan atılmak anlamına gelir. Bir kanaldan bir user'i sadece odanın OP'lari atabilir.

OPlanmak: Odada yönetici konumuna gelmek demektir. Ancak bir op başkasını oplayabilir, yani başkasına op yetkisi verebilir. OP olan kişilerin nick'lerinin yanında @ işareti vardır. /mode #kanal +o nick olarak kanal operatoru tarafindan verilebilir.

BAN: Kanaldan (oda; channel) birisini ebedi olarak atmak anlamına gelir. BAN yiyen kişi o odaya bir daha giremez taki BAN'i açılana kadar. BAN'i sadece kanalın OP'lari atabilir. /mode #kanal +b *!*@nick/host

INVITE: Davetiye anlamına gelir. Kanal opları başka birisini isteklerine göre odaya invite edebilir, yani kanal'a davet edebilir. Davet edilen kişi isterse girer isterse girmez kanala.

KILL: Sadece IRCOP'ların kullanabildikleri bu komut ile user'in geçici bir süre için server ile olan bağlantısı kesilir. Kişi tekrar server'a giriş yapinca (login yapmak) kaldığı yerden devam edebilir.

K-LINE: IRCOP'larin bi komutu olan KLINE ile kişi server'lardan ban edilir, yani server ile bağlantısı IRCOP'un tanımladığı zaman zarfi için kesilir. örneğin KÜFRETMEK, diğer insanları rahatsiz etmek birer KLINE sebebidir.


Temel IRC komutları?

Bu bölümde IRC ile ilgili genel komutlar değinilecektir.

/LIST: Kanalların listesini verir. Bu komut genelde ayri bir ekran acar, kanallarin listesinin oradan görülmesini sağlar.

/NICK yeni_nick : Nick değiştirmek için kullanılır. Örneğin nick'inizi dentist olarak değistirmek istediğiniz zaman /nick dentist yazmanız yeterlidir. Nickiniz dentist olarak değiştirilecektir, tabiki o anda başka birisi dentist nicki ile bulunmuyorsa.

/JOIN #kanal_adı: Bir kanala girilmesini sağlar. Örneğin bildiğiniz ve girmek istediğiniz kanalın adı #insomnia olsun. Bu durumda #insomnia kanalına girmek için /join #insomnia yazmanız yeterli olacaktır. Kanallara girmenin başka bir yolu ise /list yazıp da kanal listesini aldıktan sonra oradaki herhangi bir kanal adına çift kliklemektir. Gene dikkat edilmesi gereken bir husus; kanal adlarının hep # ile başlamasıdır.

/PART #kanal_adı: Adı belirtilen kanaldan ayrılmak icin kullanılan komuttur. Genelde kullandığınız IRC arabirim programındaki kanal ekranını kapadığınız zaman da aynı sonucu sağlarsınız.

/WHOIS nick: Belirtilen nick'in hangi kanallarda, hangi sunucu da olduğunu size gösterir. Eğerki komut No such nick or channel gibi bir hata mesajı ile sonlanırsa, bu o nick'in serverlarda olmadığını belirtir.

/INVITE #kanal_adı nick: Belirtilen kanal'a gene belirtilen nick'i cağırmaya yani invite etmeye yarar. Asıl kullanım yeri, kanal modu +i olduğu zaman kanala birilerinin girmesini sağlamaktır.

/TOPIC #kanal_adı yazıt: Belirtilen kanalin TOPIC'ini (Başlığını) yazıt olarak değiştirir.

/MODE #kanal_adı modelar: Belirtilen modlara göre kanalın durumunu değiştirir. Aşağıda o modlara ilgili açıklamalar mevcuttur. Bu modların başındaki +'lar - haline dönüştürüldüğü anda kanalın modu o modun aksi seklinde değiştirilir. Örneğin +i (invite only) olan bir kanal modunun invite only'sini kaldırmak için oda modu -i yapılmalıdır.

+n: No External Messages: Kanalın içinde olmayan kişilerin dışarıdan mesaj yollamalarını engeller.

+t: Topic Can Only Be set by OPS: Sadece kanal oplarının odanın Topic'ini değiştirmelerine izin verir.

+s: Secret: Kanalın isminin /whois ile /list komutunda gözükmemesini sağlar. Yani kanalı gizler.

+p: Private: Kanalın gene ismini saklar, kanalı özel bir moda sokar.

+i: Invite Only: Kanala sadece invite edilenlerin girmesine izin verir. Dışarıdan isteyen istediği gibi kanala giremez.
+k kanal_şifresi: Key: Kanala şifre koyar. şifre olarak belirtilen şifreyi bilmeyen kanala giremez. Şifresini bildiginiz bir kanala girmek icin, /JOIN #kanal_adı kanal_şifresi yazmanız yeterlidir.

+m: Moderated: Odada sadece OP ve de VOICE olanların konuşmalarına izin verir. Diğer oda müdavimleri konuşamaz. (VOICE özelliği için aşagıya bakınız)

+L kişi_sınırı: Limited Users: Kişi_sınırı nümerik değeri ile belirtilen kişi kadar insanin kanala girmesine izin verir. Örneğin odanıza sadece 6 kişi girmesine izin vermek için /MODE #KANAL_ADI +L 6 yazmanız yeterli olacaktır.

OPERATORlerin MODLARI /MODE +mod USER ile belirtilen bu komutlar sadece odada OP olanların yapabileceği komutlardır. Sırası ile:

/MODE #KANAL_ADI +O nickname: #KANAL_ADI olarak belirtilen odada nickname ile belirtilen user'a op verir.

/MODE #KANAL_ADI +V nickname: #KANAL_ADI olarak belirtilen odada nickname ile belirtilen user'a voice verir. (+m olan olan kanallar icin yararlıdır)

/KICK #KANAL_ADI nickname #KANAL_ADI ile belirtilen kanaldan nickname'i verilen kişiyi kanaldan dışarıya atar. Bu komutu sadece kanaldaki OP'lar kullanabilir.

/IGNORE nickname all nickname'i verilen kişiden size mesaj gelmesini engeller. Yani kişiyi ignore eder.

/IGNORE nickname none nickname'i verilen kisiden ignore özelliğini kaldırır, kişinin siz ile tekrar konuşabilmesine izin verir.

/NOTIFY nickname nickname'i verilen kişiyi IRC'ye geldiği zaman size uyarı verilmesini sağlar. Listenizden bir kisiyi cikarmak istiyorsaniz /notify -r nick komutunu kullanınız.

/QUIT mesaj Yazdığınız mesaj'ın gözükmesi dahilinde IRC'den ayrılmanızı sağlar. Örneğin /quit bye all yazdığınız zaman, IRC'den çıkarsınız ve de arkanızda ayrılış nedeni olarak da BYE ALL yazmasını sağlarsınız.